Biologiczny komputer Cortical Labs CL1: początek nowej ery technologii
Biologiczny komputer Cortical Labs CL1 zmienia sposób myślenia o technologii
Jak działa biologiczny komputer CL1
Technologia inspirowana mózgiem
Zastosowania w badaniach i medycynie
Etyczne wyzwania i pytania o świadomość
Biologiczny komputer a sztuczna inteligencja
Potencjał i ograniczenia
Rewolucja, która dopiero się zaczyna
Nowa definicja inteligencji
Biologiczny komputer Cortical Labs CL1 zmienia sposób myślenia o technologii
W Australii firma Cortical Labs wprowadziła na rynek biologiczny komputer CL1, który łączy hodowane z ludzkich komórek macierzystych neurony z klasyczną elektroniką. To pierwszy taki komercyjny system, dostępny dla laboratoriów i firm badawczych na całym świecie. Urządzenie otwiera nowy rozdział w historii informatyki i biologii, choć jednocześnie rodzi pytania o etykę i granice ludzkiej ingerencji w naturę.
Jak działa biologiczny komputer CL1
Biologiczny komputer Cortical Labs CL1 to hybryda żywych neuronów i krzemowych układów scalonych. Naukowcy hodują ludzkie neurony z komórek macierzystych, a następnie umieszczają je na chipie z setkami mikroskopijnych elektrod. Te elektrody odczytują sygnały elektryczne z komórek i mogą je stymulować, tworząc dwukierunkową komunikację między biologią a technologią.
Neurony reagują na bodźce, uczą się i zmieniają swoje połączenia synaptyczne. W ten sposób tworzą dynamiczny system, który przypomina podstawowe procesy uczenia się w ludzkim mózgu. Choć CL1 nie jest w stanie zastąpić klasycznego komputera, potrafi rozwiązywać proste zadania i adaptować się do zmian. W praktyce oznacza to, że urządzenie potrafi „uczyć się” w czasie rzeczywistym bez konieczności tradycyjnego programowania.
Technologia inspirowana mózgiem
Cortical Labs określa swoje rozwiązanie mianem „syntetycznej inteligencji biologicznej”. System wykorzystuje około 800 000 ludzkich neuronów, które żyją w specjalnym pożywce i są stale monitorowane. Dzięki unikalnej konstrukcji CL1 działa przy bardzo niskim zużyciu energii w porównaniu z klasycznymi systemami komputerowymi.
Tradycyjne centra danych zużywają setki megawatów energii, podczas gdy biologiczny komputer może wykonywać złożone obliczenia przy ułamku tej mocy. To efekt niezwykłej efektywności biologicznych sieci neuronowych. Dla porównania – mózg człowieka zużywa jedynie około 20 watów energii, a jego zdolność przetwarzania danych wciąż przewyższa możliwości największych superkomputerów.
Zastosowania w badaniach i medycynie
Pierwsze egzemplarze CL1 trafiły do laboratoriów badawczych oraz instytutów naukowych. Urządzenie służy głównie do testowania nowych terapii, modelowania chorób mózgu i badania procesów uczenia się. Dzięki połączeniu biologii i elektroniki naukowcy mogą obserwować, jak sieci neuronowe reagują na bodźce i leki w czasie rzeczywistym.
Technologia Cortical Labs może w przyszłości pomóc w opracowaniu skuteczniejszych metod leczenia chorób neurologicznych, takich jak Alzheimer czy epilepsja. Biologiczny komputer daje także nadzieję na lepsze zrozumienie, jak funkcjonuje ludzki mózg, i jak można jego mechanizmy odtworzyć w sztucznej inteligencji.
Etyczne wyzwania i pytania o świadomoś
Mimo zachwytu nad osiągnięciem australijskich naukowców, wielu ekspertów podkreśla, że CL1 wciąż znajduje się na bardzo wczesnym etapie rozwoju. Sieć neuronów w urządzeniu nie posiada złożonej struktury mózgu ani połączeń zmysłowych, które umożliwiałyby powstanie świadomości.
Badacze z czasopisma Organoid Intelligence zwracają uwagę, że obecne organoidy mózgowe „nie mają wystarczającej złożoności ani organizacji, by wykazywać inteligencję lub świadomość”. Oznacza to, że CL1 nie „myśli” ani nie „czuje” w ludzkim sensie – przetwarza informacje na poziomie biologicznym, ale bez subiektywnego doświadczenia.
Jednocześnie pojawiają się pytania etyczne. Czy hodowanie ludzkich neuronów w celu ich wykorzystania w technologii jest moralnie dopuszczalne? Czy granica między życiem a maszyną może się zacierać? Artykuły naukowe i publicystyczne podkreślają, że rozwój takich systemów wymaga nowego podejścia do bioetyki i ścisłych regulacji prawnych.
Biologiczny komputer a sztuczna inteligencja
Wielu komentatorów widzi w biologicznym komputerze Cortical Labs pomost między klasyczną sztuczną inteligencją a biotechnologią. Obecne modele AI, takie jak sieci neuronowe w oprogramowaniu, są inspirowane biologią, ale działają w pełni cyfrowo. CL1 idzie o krok dalej – łączy prawdziwe, żywe neurony z elektroniką.
W przyszłości takie systemy mogą stanowić fundament nowego rodzaju uczenia maszynowego – opartego nie na algorytmach, lecz na naturalnych procesach neuronalnych. To, co dziś wydaje się eksperymentem, może stać się początkiem przełomu w tworzeniu bardziej „organicznych” form sztucznej inteligencji. Jednak eksperci podkreślają: zanim to się stanie, potrzebne są lata badań i zrozumienia podstaw działania biologicznych sieci.
Potencjał i ograniczenia
Firma Cortical Labs sprzedaje CL1 w cenie około 35 000 dolarów. Każda jednostka może działać przez kilka miesięcy, zanim neurony utracą swoje właściwości. System wymaga też odpowiednich warunków laboratoryjnych – stałej temperatury, pożywki i filtracji powietrza. Nie jest to więc komputer biurowy ani urządzenie dla masowego rynku, lecz narzędzie badawcze.
Pomimo ograniczeń, CL1 pokazuje, że kierunek rozwoju technologii biologicznej jest realny. Możliwość integracji neuronów z elektroniką otwiera nowe perspektywy dla nauki, ale też zmusza do refleksji nad tym, jak zdefiniować pojęcia inteligencji i życia w kontekście maszyn.
Rewolucja, która dopiero się zaczyna
Biologiczny komputer Cortical Labs CL1 to dopiero początek. W najbliższych latach możemy spodziewać się rozwoju kolejnych wersji urządzeń opartych na neuronach. Naukowcy przewidują, że przyszłe modele będą wykorzystywać miliony komórek i bardziej złożone sieci, co pozwoli na realistyczne symulacje procesów poznawczych.
Jednocześnie badacze ostrzegają przed nadmiernym entuzjazmem. Choć CL1 inspiruje i pokazuje kierunek rozwoju, jego możliwości są obecnie ograniczone. To raczej laboratorium do eksperymentów niż pełnoprawny komputer nowej generacji. Zanim podobne systemy staną się częścią codziennego życia, nauka musi odpowiedzieć na wiele pytań – zarówno technologicznych, jak i etycznych.
Nowa definicja inteligencji
Rozwój biologicznych komputerów stawia przed ludzkością fundamentalne wyzwanie: jak zdefiniować inteligencję i świadomość, gdy przestają być wyłącznie domeną organizmów żywych? CL1 nie jest jeszcze świadomy, ale jego istnienie pokazuje, że granica między żywym a sztucznym staje się coraz cieńsza.
Eksperci podkreślają, że zamiast obawiać się tej technologii, powinniśmy ją zrozumieć i odpowiedzialnie rozwijać. Jeśli nauka zachowa etyczne standardy i przejrzystość, biologiczne komputery mogą pomóc w badaniu mózgu, leczeniu chorób i tworzeniu bardziej zrównoważonej sztucznej inteligencji.
Biologiczny komputer Cortical Labs CL1 to realny, potwierdzony naukowo projekt, który łączy biologię z technologią w sposób dotąd niespotykany. Choć urządzenie nie posiada świadomości, pokazuje, że neurony potrafią współpracować z elektroniką, ucząc się i adaptując.
CL1 symbolizuje początek nowej ery, w której granica między maszyną a życiem zaczyna się zacierać. To krok ku przyszłości, ale także wyzwanie, które wymaga mądrego podejścia, naukowej rzetelności i etycznej refleksji.
źródła:
Douglas, T., Savulescu, J., et al. (2023). Playing brains: The ethical challenges posed by silicon and wetware. Neuroethics, 16(4). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10602981/
Farisco, M., & Evers, K. (2023). Ethical aspects of organoid intelligence: Between neuroscience and philosophy of mind. AJOB Neuroscience, 14(2), 120–133. https://doi.org/10.1080/21507740.2023.2179078
Green, J. D., et al. (2025). Assessing the utility of organoid intelligence: Scientific and conceptual concerns. Organoid Intelligence, 4(2), Article 9. https://www.mdpi.com/2674-1172/4/2/9
Hartung, T., Smirnova, L., & Pamies, D. (2023). Organoid intelligence (OI): The new frontier in biocomputing and intelligence-in-a-dish. Frontiers in Science, 1, Article 1017235. https://doi.org/10.3389/fsci.2023.1017235
Smirnova, L., Hartung, T., & Pamies, D. (2024). Advancing organoid intelligence: Scientific, ethical, and societal considerations. Trends in Neurosciences, 47(1), 15–27. https://doi.org/10.1016/j.tins.2023.08.005
