Transport multimodalny w Polsce 2030

Transport multimodalny w Polsce 2030. Jak zmieni się oblicze logistyki?

Czym jest transport multimodalny

Jak wygląda dziś multimodalność

Rola kolei w systemie

Znaczenie ciężarówek

Wodny transport śródlądowy – potencjał i bariery+

Terminale multimodalne – nowe węzły logistyczne

Główne korzyści po 2030 roku

Wyzwania, które pozostają

Transport multimodalny w Polsce 2030. Jak zmieni się oblicze logistyki?

Transport multimodalny w Polsce to połączenie różnych środków przewozu w jednym, logicznym systemie. Kluczem jest kolej + ciężarówki + wodny transport, które wspólnie mogą zrewolucjonizować logistykę w kraju do 2030 roku. Taka strategia nie tylko usprawnia przemieszczanie towarów, ale też poprawia konkurencyjność polskiej gospodarki. Jak to może działać I jakie są obecne osiągnięcia w tej materii i jakie wyzwania stoją przed nami?

Czym jest transport multimodalny

Transport multimodalny oznacza przewóz towarów z użyciem co najmniej dwóch różnych środków transportu na podstawie jednej umowy i pod jedną odpowiedzialnością operatora. Towar może więc pokonać długą trasę pociągiem, a potem krótki odcinek ciężarówką, a nawet dotrzeć statkiem lub barem śródlądowym. To sprzyja optymalizacji kosztów i czasu dostawy oraz ułatwia planowanie całego łańcucha dostaw.

W praktyce transport multimodalny w Polsce łączy dziś przede wszystkim kolej i ciężarówki. Wodny transport śródlądowy ma duży potencjał, który dopiero zaczyna być doceniany.

Jak wygląda dziś multimodalność

Transport intermodalny – bliski krewny multimodalnego – stale zyskuje na znaczeniu w polskiej logistyce. W pierwszym kwartale 2025 roku udział przewozów intermodalnych w pracy przewozowej kolei w Polsce wyniósł ok. 16,6%, co jest najwyższym wynikiem w historii. Koleje przewiozły ponad 432 tys. jednostek intermodalnych – to kontenery lub zestawy zestawów kontenerowych, które nie wymagają przeładunku samego ładunku przy zmianie środka transportu.

Statystyki pokazują, że rynek ten utrzymuje stabilne wolumeny i nawet rośnie rok do roku, mimo chwilowych wahań w krótkich okresach.

Rola kolei w systemie

Kolej jest podstawowym filarem długodystansowego transportu multimodalnego. Jej siłą jest efektywność przewozowa oraz możliwość transportu dużych ilości towarów na znaczne odległości mniej więcej taniej i bardziej ekologicznie niż ciężarówki. Większa liczba terminali i lepsze połączenia międzynarodowe pozwalają włączać kolej do globalnych łańcuchów dostaw.

System kolejowy w Polsce przewozi miliony ton towarów rocznie i od lat jest modernizowany, choć nadal wymaga inwestycji zarówno w infrastrukturę, jak i cyfryzację planowania operacji.

Znaczenie ciężarówek

Ciężarówki wciąż dominują na krótszych dystansach i w dostawach „ostatniej mili”, czyli w miejscach, gdzie inne środki przewozu nie sięgają. To one dowożą towary z terminali multimodalnych do klienta końcowego albo do małych zakładów produkcyjnych. Ich elastyczność tras i szybkie operowanie czynią je niezbędnym elementem każdego modelu multimodalnego.

W transporcie multimodalnym ciężarówki pełnią rolę łącznika. Wożą towary do i z terminali, łączą porty morskie i kolejowe z miejscem docelowym oraz obsługują dostawy, których inaczej nie da się sensownie zaplanować.

Wodny transport śródlądowy – potencjał i bariery

Polska dysponuje rozległą siecią śródlądowych dróg wodnych o długości prawie 3,8 tys. km, jednak tylko niewielka część spełnia odpowiednie parametry żeglugowe i może prowadzić transport towarowy.

Dane GUS wskazują, że udział transportu wodnego w przewozach ładunków w Polsce jest dziś marginalny, niemal niezauważalny względem innych środków przewozu. Niemniej jednak wodny transport ma ogromny potencjał, jeśli zostanie zmodernizowany i lepiej zintegrowany z koleją oraz transportem drogowym.

W praktyce śródlądowe drogi wodne mogą odciążyć sieci drogowe, redukować emisje i zapewnić tanie przewozy dużych ilości ładunków. Włączenie rzek i kanałów do systemu logistycznego wymaga jednak inwestycji w infrastrukturę – pogłębiania, regulacji oraz nowych terminali przeładunkowych – i zmian w sposobie planowania przewozów.

Terminale multimodalne – nowe węzły logistyczne

Terminale multimodalne to punkty, w których towary przeładowuje się między różnymi środkami transportu. Stanowią serce systemu i umożliwiają sprawne przejście od transportu kolejowego do drogowego albo wodnego. Ilość takich terminali w Polsce wzrasta, a ich rozmieszczenie obejmuje coraz więcej regionów kraju, zwłaszcza tych z dużym ruchem eksportowo‑importowym.

Terminale pozwalają skracać czasy postoju ładunków, obniżać koszty logistyczne i zwiększać przewidywalność dostaw. Ich sprawne działanie ma kluczowe znaczenie dla rozwoju transportu multimodalnego.

Główne korzyści po 2030 roku

Niższe koszty logistyczne – łączenie kolei, ciężarówek i transportu wodnego pozwala wykorzystać mocne strony każdego środka przewozu. Kolej radzi sobie z dużymi dystansami i dużymi ładunkami, ciężarówki oferują elastyczność, a drogi wodne mogą przewozić towary masowe przy niskich kosztach operacyjnych.

Wyższa efektywność systemu – multimodalność umożliwia lepsze wykorzystanie infrastruktury, zmniejsza korki drogowe i poprawia płynność dostaw.

Mniejszy ślad środowiskowy – większe wykorzystanie kolei i transportu wodnego redukuje emisje CO₂ i hałas związany z transportem drogowym, co wpisuje się w cele zrównoważonego rozwoju.

Większa odporność łańcucha dostaw – dywersyfikacja środków transportu oznacza większą odporność na zakłócenia, np. w razie awarii infrastruktury drogowej.

Wyzwania, które pozostają

Transport multimodalny w Polsce stoi przed poważnymi wyzwaniami. Infrastruktura – szczególnie wodna – wymaga modernizacji. Terminale trzeba planować w powiązaniu z globalnymi korytarzami transportowymi. Konieczna jest także integracja systemów planowania i cyfryzacji, aby wszystkie trzy środki przewozu działały jak jedna usługa.

Pomoc publiczna i programy inwestycyjne będą potrzebne, aby przyspieszyć rozwój segmentów mniej rozwiniętych dziś, zwłaszcza żeglugi śródlądowej.

Transport multimodalny w Polsce – łączący kolej + ciężarówki + wodny transport – ma realny potencjał, aby zmienić logistykę do 2030 roku. Już dziś widzimy wzrost znaczenia przewozów intermodalnych na kolei i rozwój terminali. Gdy włączymy wodne drogi transportu w efektywne łańcuchy logistyczne, zwiększymy wydajność, obniżymy koszty i zmniejszymy negatywny wpływ na środowisko. To nie tylko idea, ale kierunek, który zdobywa coraz większe znaczenie w strategiach transportowych i planach inwestycyjnych na najbliższe lata.

Bibliografia

Główny Urząd Statystyczny. (2025). Transport multimodalny w Polsce – dane statystyczne. Warszawa: GUS.

Urząd Transportu Kolejowego. (2025). Raport o przewozach intermodalnych w Polsce w I kwartale 2025 roku. Warszawa: UTK.

Vervo. (2025). Transport multimodalny: definicje i zastosowania w logistyce.

Dane UTK. (2025). Statystyki przewozów intermodalnych. Urząd Transportu Kolejowego, Warszawa.